«Արցախի երիտասարդ գիտնականների և մասնագետների միավորում» հասարակական կազմակերպության կողմից հրատարակվող «Գիտական Արցախ» պարբերականի 2025 թվականի 3-րդ համարը վերջերս ներկայացվեց լայն լսարանին։ Այս համարում տեղ է գտել 24 հեղինակի 21 գիտական հոդված, որոնցից 9-ը գիտությունների թեկնածուներ են, իսկ 15-ը՝ ասպիրանտներ և հայցորդներ։ Հրատարակության մեծ մասը (20 հոդված) հայերեն է, մեկը՝ անգլերեն։
Պարբերականի հոդվածները խորհրդանշում են ժամանակակից հայկական գիտական միտքի հիմնական ուղղությունները՝ ներառելով «Պատմություն», «Քաղաքագիտություն, միջազգային հարաբերություններ», «Իրավագիտություն», «Գրականագիտություն» և «Տնտեսագիտություն» բաժիններ։ Հեղինակների ընտրած թեմաները և իրականացրած հետազոտությունները բազմիցս են արծարծվել հանրային քննարկումներում, իսկ նրանց եզրահանգումները պահանջում են ուշադիր վերլուծություն և հասանելի դարձնել ոլորտի մասնագետներին։
Հատկանշական է ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտի հայցորդ, ՀՀ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության ավագ լեյտենանտ ՇՈՒՇԱՆԻԿ ՎԱՐԴԵՐԵՍՅԱՆԻ «ՀՀ Նախագահական կառավարման մոդելը» վերնագրով հոդվածը։ Այն վերլուծում է նախագահական կառավարման համակարգի առավելությունները և սահմանափակումները Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական համատեքստում՝ համեմատելով այն խորհրդարանական մոդելի հետ։ Հեղինակի կարծիքով՝ նախագահական մոդելը պետականության ձևավորման սկզբնական փուլում ապահովել է կայունություն, սակայն ժամանակի ընթացքում հանգեցրել է իշխանության գերծանրաբեռնվածությանը և ժողովրդավարական վերահսկողության թուլացմանը։
Իրավագիտության ոլորտից նշանակալի է Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի դասախոս, «Թաուեր Ինթերնեյշնլ Քոնսալթանտս» ՓԲԸ իրավաբանական ծառայության ղեկավար ԷԼԻՆԱ ԳԵՂԱՄՅԱՆԻ «Վարչարարության բողոքարկումը որպես իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոց» հոդվածը։ Այն խորությամբ է ներկայացնում վարչական բողոքարկման համակարգի արդյունավետության բաղադրատարրերը՝ դիտարկելով բողոքը քննող մարմնի անկախության հասկացությունը։
Համաձայն ԼՈՒՍԻՆԵ ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ «Ընտրական գործընթացներում առանձնահատուկ դերակատարների, մասնավորապես՝ ներքին գործերի նախարարության դերը (ՀՀ օրինակով)» (անգլերեն) հոդվածի, ընտրական գործընթացների ազատ, արդար և թափանցիկ անցկացումը անհնար է առանց պետական ինստիտուտների ակտիվ մասնակցության։ Հոդվածը վերլուծում է ՀՀ ՆԳՆ-ի համագործակցությունը ընտրական հանձնաժողովների և դիտորդական առաքելությունների հետ։
Հատկանշական է նաև ԷԼԻՆԱ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ «Արցախահայության հարկադիր տեղահանության երկարաժամկետ հետևանքները. որոշ ասպեկտեր» հոդվածը, որը ներկայացնում է տեղահանված արցախցիների հետ խորքային հարցազրույցների արդյունքները։ Հետազոտությունը բացահայտում է համայնքային կյանքի քայքայման, սերնդային հիշողության փոխանցման խզման և ոչ նյութական մշակութային արժեքների կորստի խորը հարցերը։
Այս հրատարակությունը հանդիսանում է հայկական գիտական մտքի և վերլուծության կարևոր հարթակ՝ նպատակ ունենալով լայնորեն տարածել արդիական և մտահոգիչ հարցերի վերաբերյալ փաստարկված եզրահանգումներ։
