Համահայկական խորհուրդը տեղեկացնում է, որ Գերաշնորհ Տեր Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը պաշտոնական դիմում է հղել ԱՄՆ նախագահին, ԱՄՆ Սենատի և Կոնգրեսի անդամներին, Հռոմի Պապին, ինչպես նաև քրիստոնեական եկեղեցիների և միջազգային ազդեցիկ կազմակերպությունների ղեկավարներին՝ նրանց ուշադրությունը հրավիրելով Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներում հայկական քրիստոնեական մշակութային և հոգևոր ժառանգության շարունակական ոչնչացման վրա։
Իմ դիմումում ես նշում եմ, որ խոսքը միայն հայկական ժառանգության մասին չէ, այլև համաքրիստոնեական և համամարդկային արժեքներ ներկայացնող սրբավայրերի, եկեղեցական կոթողների, գերեզմանատների, խաչքարերի և պատմական հիշողության պահպանության մասին է։ Փաստական տվյալներով ես ներկայացնում եմ միջազգային կառույցների և ակադեմիական մշտադիտարկումների արձանագրած տեղեկությունները, որոնք վկայում են տարածաշրջանում հայկական քրիստոնեական ներկայության նյութական վկայությունների համակարգված ոչնչացման մասին։
Այս պահին հատկապես ահազանգում եմ այն փաստի մասին, որ վերջին օրերին Ստեփանակերտում հիմնահատակ ավերվել են երկու եկեղեցիներ՝ Սուրբ Հակոբ եկեղեցին և քաղաքի գլխավոր սրբավայրը՝ Աստվածամոր Սուրբ Հովանի Մայր Տաճարը։ Այս նոր հարվածները, իմ կարծիքով, վկայում են, որ խոսքը այլևս առանձին վանդալիզմի դեպքերի, այլ հայկական քրիստոնեական հոգևոր ու պատմամշակութային ներկայության նյութական վկայությունների հետևողական և նպատակային վերացման մասին է։
Այս հարցը, իմ տեսքով, սրբությունների պահպանության, պատմական ճշմարտության պաշտպանության և սերունդների հիշատակի հանդեպ պատասխանատվության հարց է, որը վերաբերում է ոչ միայն հայ ժողովրդին, այլև ողջ քրիստոնեական քաղաքակրթությանը։
Իմ դիմումում նշվում է, որ 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանը պարտավորեցրել է Ադրբեջանին կանխել և պատժել հայկական մշակութային ժառանգության դեմ ուղղված վանդալիզմի գործողությունները։ 2022 թվականի մարտի 10-ին Եվրոպական խորհրդարանը դատապարտել է Լեռնային Ղարաբաղում հայկական մշակութային ժառանգության ջնջման քաղաքականությունը և պահանջել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անարգել մուտքը։
Անդրադառնալով Քորնելի և Փերդյուի համալսարանների հետազոտողների կողմից իրականացվող անկախ արբանյակային մշտադիտարկման ծրագրի՝ Caucasus Heritage Watch-ի, տվյալներին, պետք է նշեմ, որ դրանց համաձայն Ադրբեջանը 2021 թվականից ի վեր ոչնչացրել է ժառանգության 14 օբյեկտ, վնասել ևս 14-ը, իսկ 30 օբյեկտ գտնվում է վտանգի տակ։ Փաստագրված դեպքերից են Շուշիի Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին (Կանաչ Ժամի) և Ղազանչեցոց գերեզմանատան ամբողջական ոչնչացումը։
Այս ամենի ֆոնին ես կոչ եմ անում միջազգային հանրությանը բարձրացնել ձայնը՝ պաշտպանելու այն սրբությունները, որոնք պատկանում են ոչ միայն հայ ժողովրդին, այլև ողջ քրիստոնեական աշխարհին և մարդկային քաղաքակրթության ընդհանուր ժառանգությանը։ Պետք է բարձրացնել բարոյական ու իրավական գնահատականը, աջակցել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անարգել մուտքին, նպաստել միջազգային մշտադիտարկման մեխանիզմի ստեղծմանը և օգտագործել բոլոր հնարավոր միջոցները՝ պաշտպանելու վերջնական ոչնչացումից վտանգված սրբավայրերը։
