Ֆինլանդիայի պաշտպանական ուժերի և Ուկրաինայի արտաքին հետախուզության ծառայության հրապարակված զեկույցներում անդրադարձ է կատարվել Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին՝ նշելով տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության նվազման փաստը։
Թեև երկու նյութերում Հայաստանի հիշատակումը առանձնահատուկ նշանակություն չունի, ինչպես Ուկրաինան, այնպես էլ Ֆինլանդիան ուշադիր հետևում են Ռուսաստանի դիրքերին։
Ֆիննական ռազմական հետախուզության զեկույցում նշվում է, որ «Հարավային Կովկասում Ռուսաստանը կարևոր դերակատար է մնում՝ չնայած ազդեցության նվազմանը։ Այն կորցրել է իր դերը որպես Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտության արտաքին կարգավորող, և երկու երկրների հետ Ռուսաստանի հարաբերությունները թուլացել են»։
Ուկրաինայի հետախուզությունը նույնպես նշում է, որ «Հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման Թրամփի ուղին (TRIPP) ռուսաստանին վերջապես զրկում է Հարավային Կովկասում հիմնական խաղացողի իր դիրքից։ Մինչ այժմ Մոսկվան իրեն դիրքավորել էր որպես տարածաշրջանի միակ կապող դերակատար»։
Ֆինլանդիայի մասով փորձագետը նշել է երկրի ՆԱՏՕ-ին անդամակցությունը և նրա «տհաճ հիշողությունները» ռուսների հետ կապված։ Նրա խոսքով՝ Ֆինլանդիայում Ռուսաստանը, դրանից առաջ՝ Խորհրդային Միությունը, միշտ եղել է հետազոտության առարկա՝ պայմանավորված նրանով, որ մինչև բոլշևիկյան հեղափոխությունը Ֆինլանդիան գրեթե մեկ հարյուրամյակ Ռուսաստանի մաս էր։
Ըստ փորձագետի՝ Ուկրաինան, ռուս–ուկրաինական պատերազմի պայմաններում, բնականաբար հետևում է հետխորհրդային տարածաշրջանում Ռուսաստանի հետ կապված ցանկացած զարգացման։ Նա նշեց, որ Ուկրաինայում հաճախ կա ընկալում, թե այն, ինչ վատ է Ռուսաստանի համար, ավտոմատ լավ է Ուկրաինայի համար, նույնիսկ եթե դա ուղղակի ազդեցություն չունի Ուկրաինայի վրա։
Հարավային Կովկասը Ռուսաստանի համար կարևոր է, քանի որ Ռուսաստանը կովկասյան պետություն է, քանի որ Հյուսիսային Կովկասը ՌԴ-ի մաս է կազմում։ 90-ականներին այդ տարածաշրջանում տեղի ունեցած պատերազմների և իսլամական արմատականացման թափանցման համատեքստում Հարավային Կովկասը համարվում էր Ռուսաստանի համար խնդիրներ ստեղծելու խողովակներից մեկը։ Այսօր, երբ Ռուսաստանը իր առևտրային շրջանառությունը փոխում է դեպի Գլոբալ Հարավ, Հարավային Կովկասը դառնում է դեպի Ասիա տանող առևտրային ճանապարհների հիմնական կետերից մեկը։ Հետևաբար, Ռուսաստանի դիրքի թուլացումը Հարավային Կովկասում և այնտեղ այնպիսի ուժերի ամրապնդումը, որոնք կարող են օգտագործել այդ տարածաշրջանը Ռուսաստանի համար խնդիրներ ստեղծելու նպատակով, բնականաբար ուկրաինացիներին ձեռնտու է։
