ՀՀ կառավարությունը միլիարդավոր դրամներ է ներդրել սահմանամերձ բնակավայրերում ընտանիքների բնակարանային մատչելիության ապահովման ծրագրի շրջանակում, սակայն չի հաշվարկել, թե այդ գումարների դիմաց կառուցված տներից քանիսն են իրականում բնակեցված։
Ի՞նչ է ստացվել ծրագրի շրջանակում
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության պաշտոնական տվյալներով՝ ծրագրի մեկնարկից ի վեր աջակցության ծրագրին ընդգրկվել է 2319 շահառու։ Նրանցից 2272-ն արդեն վարկավորվել են, որոնց ընդհանուր առմամբ կառուցապատման վարկի գծով բանկային համակարգի կողմից տրամադրվել է շուրջ 35 միլիարդ դրամ։ Պետական բյուջեից մինչ օրս հատկացվել է մոտ 6.8 միլիարդ դրամ՝ վարկերի ամսական մարումների համար։
Այսպիսով, պաշտոնական տվյալներով ծրագիրն արդեն անցել է խոշոր ֆինանսական շրջանառության փուլ։
Հիմնական հարցը՝ արդյոք տները բնակեցված են
«Ժողովուրդ» օրաթերթի հարցմանը՝ քանի տուն է կառուցվել և քանի տուն է բնակեցված, նախարարությունը բառացիորեն պատասխանել է․ «կառուցված տան բնակեցված լինելու փաստը չի մտնում ծրագրին մասնակցության պարտադիր պայմանների մեջ»։ Բացի այդ, նախարարությունը նշել է, որ դեռևս չեն իրականացվել համապատասխան ուսումնասիրություններ կամ մոնիթորինգ՝ ավարտական ակտը ներկայացրած շահառուների կողմից կառուցված տներում բնակվելու փաստը ստուգելու համար։
Սա արդեն ոչ թե տեխնիկական բաց թողում է, այլ ծրագրի բովանդակային ամենախնդրահարույց կետն է։ Պետությունը միլիարդներ է ներդրել ծրագրի մեջ, բայց չի ստուգել դրա հիմնական արդյունքը՝ կառուցված տունը բնակեցվա՞ծ է, թե՞ ոչ։
Ծրագրի արդյունքները մարզերից մարզ
Ծրագիրն իրականացվել է Տավուշի, Սյունիքի, Վայոց ձորի, Արարատի և Գեղարքունիքի մարզերի 77 գյուղական բնակավայրերում։ Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ 2319 հաստատված շահառուներից ավարտական ակտ է ներկայացրել ընդամենը 272-ը, ինչը կազմում է շուրջ 12 տոկոս։
Տավուշի մարզ: Այգեհովիտում 179 վարկավորված շահառուից ավարտական ակտ է ներկայացրել 56-ը, Սևքարում՝ 174-ից 41-ը։
Վայոց ձորի մարզ: Արենիում 221 վարկավորված շահառուից ավարտական ակտ ոչ մեկը չունի։
Սյունիքի մարզ: Խնձորեսկում 39 վարկավորված շահառուից ավարտական ակտ ոչ մեկը չունի։
Գեղարքունիքի մարզ: Սոթքում 746 հաստատված շահառուներից վարկավորված և ավարտական ակտ ներկայացրած չկա։
Արարատի մարզ: Երասխում 757 հաստատված շահառուներից վարկավորվել է ընդամենը 25-ը, իսկ ավարտական ակտ ներկայացրած չկա։
Այս թվերը ցույց են տալիս, որ ծրագիրը մարզերից մարզ, գյուղից գյուղ աշխատում է տարբեր արդյունավետությամբ։
Ապագան՝ առանց գնահատման
Հետաքննության հեղինակները նշում են, որ ծրագրի արդյունավետությունը չչափած՝ կառավարությունը արդեն որոշել է ծրագիրն ընդլայնել՝ ավելացնելով 1417 նոր քվոտա։ Սա նշանակում է, որ ծրագիրը շարունակվում է առանց իրական արդյունքների գնահատման։
Այսպիսով, պետությունը միլիարդավոր դրամներ է ծախսում ծրագրի վրա, որի հաջողությունը կամ ձախողումը չի կարող ապացուցել, քանի որ չի ստուգել, թե արդյոք կառուցված տները բնակեցված են, թե՞ ոչ։
